Nie wiem nic. Jest wokoło ten rzeczy niepokój,

który rzeki przesyca i morza obłoków,

który jest sam przez siebie, a ja ponad którym

jestem jak smutne dziecko przenoszące góry.



I nie wiesz nic, i możesz ręce jeszcze

zanurzyć w płynności rzeczy i rzeczy niepokój.

Bo jest w tym jak w tworzeniu z marmuru drzew żywych

(które się same ciosają pod ręką)

coś jak nieuchwycenie w locie złotej grzywy,

jak opadanie - smutne i jak ziemia - piękne.

Jak ziemia, bo ta w trwodze najdalszej wywoła

- i w grobach - jakąś smukłość anielską kościoła.

Więc idź, chociażbyś wiedział, że zmierzasz do grobu,

bo nie w tobie jest trwoga, ale ty przez trwogę.

Bo to nie żądzą wzrasta, ale zapatrzeniem,

jak wierzby, które rosnąc w wodzie, rosną - cieniem.



Wtedy ziemia się skurczy, aż za wąska stopom

będzie chmura - na przekór arkom i potopom.



Tylko ludzie znad trawy - jak krowy - spojrzenie

zwrócą w niepokój rzeczy, w to, co zapatrzenie,

i przez swoją osobowość, w to, co gromem śniło,

powiedzą nierozważnie i osobno: miłość.



12 XII 41 r.


Oto jak pomnik własnego miłowania

u sinych wód milczeniem stoję,

a dołem płyną trumny i posłania,

a górą czas i wielkie boje.



O źli, źli ludzie, jakie to wam było

ciało złowrogie, tępe takie złe,

o, jaka była ta kłamana miłość,

której nie starczy i na jedną łzę.



O źli, nieszczęśni czy w Bogu zapomniani,

tłumem wylegli nad przepaści brzeg,

nie dostający ciemnymi głowami,

nie uskrzydleni rytmem ciemnych serc.



Mroczne, mroczne wąwozy. To mi przed oczami

cień duchów jakichś mignie, to strzaskany krzyż,

to drogi stratowane trwogą i kołami,

nad grobowiskiem ziemi - nieba drżący liść.



Nie ma, nie ma powrotu, sine wody moje,

do zatopionych dziejów, które w was odbite.

Ja jestem posąg wasz i nad milczeniem stoję

skamieniałym - pragnieniem i żywym - granitem.



Nie ma, nie ma ucieczki. Na rozdartej ziemi

ten milion serc kalekich z mojej piersi krwawi.

Byli żywi, odeszli z słowami prostemi,

tych Bóg milczeniem zbawił.



Ale nam ziemia gorzka, twarda, nieudała.

Widzę was krew węszących, palących kościoły,

zdzierających z umarłych strzęp żałosny ciała,

zła trwogą i chciwością złączonych na poły.



Czuję stopy węszące ostatnie przymierze

i ciemność, która chlusta na to martwe złoto.

I jestem posąg czasu śmieszny - który wierzę,

choć nie ma znów powrotu, znów nie ma powrotu.